Là một nước phát triển nông nghiệp. Việt Nam hiện nay cây lương thực cũng như cây công nghiệp được cấy trồng rộng rãi. Ngoài những cây công nghiệp như cao su, tiêu, cà phê mà người ta thường hay nhắc đến, còn một loại nữa khiêm tốn hơn, đó là Cacao.
Ðược coi như là “Quà tặng của Thượng Ðế“. Thổ dân Da Ðỏ đã biết thưởng thức Cacao hàng ngàn năm trước khi Kha Luân Bố khám phá ra Châu Mỹ, vào năm 1502 khi ông đổ bộ lên vùng Trung Mỹ, ông ta đã tỏ ra thờ ơ khi được nếm thử mùi vị Cacao. Mãi sau này khi chiến thắng được người Da Ðỏ (vương quốc Azteken) Hernando Cortez mới mang về Châu Âu những túi Cacao đầu tiên.
Người Da Ðỏ gọi Cacao theo mùi vị của nó là Xocoatl. Xoco có nghĩa làchua, đắng và có mùi thơm tự nhiên đặc trưng, atl có nghĩa là nước(Cacao pha trong nước). Người Châu Âu ban đầu cũng tỏ ra không được mặn mòi với mùi vị này vì đơn giản là nó đắng, chua. cho đến khi trong thành phần chế biến được thêm mật ong và đường mía thì Cacao mới thật sự là món thưởng thức khoái khẩu. Cây Cacao (Theobroma Cacao L.) Thuộc họ Sterculiaceae và còn được chia ra làm nhiều loại khác, quan trọng nhất là các loại Criollo, Forastero và Trinitario.
Criollo: Ðược coi là hạt Cacao quý bởi hương vị đặc biệt, hạt Cacao Criolo thường được dùng để pha trộn vào các loại Cacao khác khi chế biến, hoặc dùng làm nguyên liệu sản xuất ra những loại Sôcôla đắt tiền. Cây Cacao Criolo có nguồn gốc ở vùng Trung Mỹ, cây thường cho sản lượng kém, ngoài ra cây Cacao Criollo thường hay bị các loại bệnh tật tấn công. Loại Cacao này ngày nay trên toàn thế giới được cấy trồng rất ít.
Forastero:Cây Cacao này trước đây sống ở vùng Nam Mỹ, vùng hạ lưu sông Amazon. Trái Ca Cao có dạng tròn như trái Dưa, vỏ cứng, hạt có màu nâu đỏ, sản lượng cây cho tương đối cao nên được cấy trồng ttương đối rộng rãi. Ngày nay, 80% Cacao trên thế giới được trồng là Cacao Forastero.
Trinitario: cây Cacao Trinitario là giống tương đối mới được cấy ghép bởi Criollo và Forastero, nó có mùi thơm đặc biệt của Criollo và sản lượng cũng như sự mạnh mẽ của Forastero, tuy vậy đây là giống mới nên ngày nay sản lượng trên thị trường thế giới còn ít.
Cây Cacao: là loại cây có tán thuộc tầng trung bình, sống dưới bóng những cây cổ thụ, chiều cao của cây có thể lên đến 11m. Tuy nhiên, để việc thu hoạch cũng như chăm sóc dễ dàng người ta thường giới hạn chiều cao của nó lại khoảng 2 - 4m, rễ của nó thuộc loại rễ chùm, không ăn sâu vào lòng đất (trong vòng khoảng 2m), do đó khâu tưới - tiêu là công việc quan trọng trong vấn đề chăm sóc loại cây này. Loại đất thích hợp nhất cho cây Cacao là mùn xốp, nơi các mạch nước ngầm không quá sâu (như các vùng đất bưng biền chẳng hạn) độ cao không nên quá 700m trên mực nước biển (gần vùng xích đạo có thể tới 1000m), cây có thể sống tới 15 - 20 năm, sau 3 năm cây bắt đầu ra hoa, kết trái và cho trái quanh năm. Trái Cacao đâm ra trực tiếp từ thân hoặc từ những cành lớn. Cây cho sản lượng cao nhất khi cây khoảng 9 – 10 tuổi. Tính trung bình mỗi cây mang lại khoảng 20 - 30 trái/năm, năm được mùa có thể lên đến 50 trái/năm. Trái Cacao khi chưa chín có màu xanh, khi chín có mầu vàng, dáng bầu dục thuôn dài, có chiều dài khoảng 15 tới 25cm và đường kính khoảng từ 7 - 10cm. Trong mỗi trái có 5 dãy hạt, mỗi dãy khoảng 25 tới 50 hạt (mỗi hạt khô nặng khoảng 1gram). Như thế, tính trung bình mỗi năm cây có thể mang lại 3 - 4 kg/năm, năm mưa thuận gió hòa có thể mang lại 5 -7 kg/năm.
Như ta đã biết, cây Cacao là loại cây có tán lá thuộc tầng trung bình, vì thế trong vườn Cacao nên trồng những cây có tán cao mang lại bóng mát như: Dừa, Sầu Riêng hoặc những cây cổ thụ (cây gỗ gõ, gỗ tếch) mang lại nhiều bóng mát. Ðối với vườn Cacao non ta có thể trống xem thêm cây Chuối để có thêm bóng mát. Cây Cacao là loại cây khá nhạy cảm với sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ. Nhiệt độ ban đêm không dưới 20°C, ban ngày khoảng 30°C là nhiệt độ lý tưởng cho sự phát triển của Cacao. Khi nhiệt độ xuống dưới 16°C có thể dẫn tới tình trạng các mầm nụ non bị thui chột, gây mất mùa, thất thu.
Lượng Mưa: Lượng mưa trung bình thích hợp cho Cacao khoảng 2000mm/năm là thích hợp, ít nhất cũng khoảng 1250mm/năm và cũng cần chia đều cho cả năm. Tính trung bình mỗi tháng khoảng 100mm, nếu trong vòng hai tháng liên tiếp lượng mưa dưới 60mm thì trái Cacao sẽ bị teo nhỏ ảnh hưởng trưc tiếp tới sản lượng Cacao.
Thu hoạch: việc thu hoạch Cacao hiện nay vẫn giống như khoảng 500 năm về trước, người ta dùng những loại dao có mũi cong thật bén (như cây rựa ở một số vùng nông thôn Việt Nam ta, tuy nhiên dáng thuôn và nhõ hơn nhiều), hoặc dùng một loại kéo chuyên dụng.Việc thu hoạch cũng đòi hỏi sự khéo léo và cẩn thận vì nếu cắt bấm bừa bãi có thể làm ảnh hưởng và rơi rụng những mần nụ non đang đâm ra, Sau khi trái được hái xuống sẽ được bổ ra lấy hết hạt. Những hạt này được chứa trong những thùng gỗ có dung tích ước chừng 1m3, dưới có lót lá chuối, hạt Cacao được đổ vào khoảng 2/3 thùng, trên có đậy vải bố ẩm và được đảo thường xuyên. Sau một thời gian từ 5 tới 7 ngày, Cacao sẽ „chín“, phần thịt màu trắng bám trên hạt Cacao sẽ rữa ra, hạt Cacao sẽ có màu nâu và hương vị đặc trưng . Ðây là khâu quan trọng trong việc sơ chế Cacao và có tính chất quyết định cho phẩm chất Cacao sau này, Cacao có thể có mùi vị thơm ngon hoặc phải loại bỏ. Sau thời gian ủ cho Cacao chín, hạt sẽ được phơi thật khô để tránh ẩm mốc và sâu mọt.
Hiện nay Cacao được chế biến rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm. Nhiều nhất là bánh kẹo và các thức uống, Nói đến bánh kẹo có nguồn gốc từ Cacao, người ta thường nghĩ ngay đến Sôcôla, nổi tiếng nhất là nhiều loại Sôcôla được sản xuất từ Thụy Sỹ, Ðức… Người Châu Âu rất thích ăn Sôcôla, tính bình quân mỗi người tiêu thụ khoảng 11,9 kg/năm (trong số đó phụ nữ 35%, đàn ông 25%, phần còn lại vẫn là những “Mầm non tiêu thụ“) Do nhu cầu tiêu thụ càng ngày càng cao nên Cacao trong tương lai vẫn là mặt hàng nông sản có giá, ít bị “Mạo hiểm về giá cả “ như Cà phê hoặc tiêu. Tuy vậy, trong quá khứ (1997) giá Cacao cũng có những thăng trầm của nó: từ 1600 USD/tấn xuống còn 800USD/tấn, nhưng hiện nay (từ đầu năm 2003) giá cả lại tăng mạnh trở lại (1350 EURO/tấn)
. ..::Agriviet.Com
